Stroming in je aquarium: zo stel je de watercirculatie goed in

Auteur

Gilles

Comments:

67 Comment

Datum

april 12, 2016

Watercirculatie aquarium

Een goede stroming in je aquarium brengt CO2 en voeding tot aan elk blad en voert vuil af naar je filter. Als vertrekpunt laat ik mijn filter meer dan 5 keer de bakinhoud per uur rondpompen met in- en uitlaat aan dezelfde kant zodat het water een mooie cirkelbeweging door de bak maakt. Let er vooral op dat je planten lichtjes meebewegen in de stroming, ook achteraan en onderaan de bak.

Heb je last van “dead spots” in je bak, plekken waar planten trager groeien en vuil blijft liggen? Dan ligt dit meestal aan de stromingsrichting of aan een vervuilde filter. Liggen je stengelplanten bijna plat? Dan is de stroming waarschijnlijk te sterk.

In dit artikel leg ik je uit waarom stroming zo belangrijk is voor je aquariumplanten, hoeveel stroming je nodig hebt en hoe je de stromingsrichting stap voor stap goed instelt, ook in een grote bak en met CO2.

Waarom is goede stroming in je aquarium belangrijk voor je planten?

Planten halen CO2 en voeding uit het water vlak rond hun bladeren. Staat dat water stil of beweegt het nauwelijks, dan zijn de CO2 en voeding in dat water snel opgebruikt. Nieuwe CO2 komt maar traag aan, want CO2 verspreidt zich in water ongeveer 10.000 keer trager dan in lucht[1].

Rond elk blad zit bovendien een dun laagje water dat nauwelijks beweegt, de zogenaamde grenslaag. Volgens Tom Barr wordt dat grenslaagje rond plantenweefsel vooral in stilstaand water snel dik[2]. Hoe sneller het water langs het blad stroomt, hoe dunner die grenslaag en hoe makkelijker CO2 en voeding het blad bereiken[3]. Ook Diana Walstad zegt hetzelfde: waterbeweging brengt CO2 en voedingsstoffen sneller en dichter bij de bladeren[4].

Behalve voedingsstoffen tot de plant brengen, heeft watercirculatie nog een andere functie: afvalstoffen afvoeren. Ook in bakken zonder filter heb je een beetje stroming nodig, onder andere om afval en voeding aan en af te voeren[5]. Op plekken waar het water stilstaat, hoopt organisch materiaal zich snel op en groeit er een dikke biofilm[6]. Die opstapeling van afvalstoffen kan op termijn algen veroorzaken. Met een goede circulatie gaat dat vuil sneller naar je filter waardoor je minder kans op algen krijgt én groeien je planten sterker. Door die sterke planten krijgen de algen op hun beurt opnieuw weer minder kansen. Heb je nu al algen en wil je weten waar ze in jouw bak vandaan komen? Vul dan mijn anti-algen tool in.

Stroming is dus één van de basisvereisten voor gezonde plantengroei in je aquarium, samen met een goed en consequent onderhoud. Groeien je planten slecht en weet je niet waar het aan ligt? In mijn artikel waarom aquariumplanten slecht groeien overloop ik mogelijke oorzaken stapsgewijs. Zeker eens lezen als je regelmatig problemen met je bak hebt.

Hoeveel stroming heeft je aquarium nodig?

Wie op “stroming aquarium” zoekt, krijgt meestal één getal: 3, 5 of zelfs 10 keer de inhoud van je bak per uur. Zelf laat ik mijn filter meer dan 5 keer de bakinhoud per uur rondpompen. Voor een aquarium van 200 liter is dat dus minstens 1.000 liter per uur. Dat is een goed vertrekpunt, maar kan dus nog verschillen van bak tot bak.

Inhoud aquarium Meer dan 5 keer per uur, dus minstens
60 liter 300 liter per uur
100 liter 500 liter per uur
200 liter 1.000 liter per uur
300 liter 1.500 liter per uur
400 liter 2.000 liter per uur

De bovenstaande cijfers zeggen wel hoeveel water er door je bak gaat, maar niet hoe snel het langs de bladeren van je planten stroomt. Dezelfde pomp blaast bijvoorbeeld wel hard vlak aan de uitstroom maar geeft mogelijk amper beweging aan de overkant.

Met andere woorden: meer door je bak pompen is niet altijd beter. Diana Walstad haalt in haar boek onderzoek aan dat dit mooi illustreert: bij de ene waterplant verlaagde de fotosynthese met 13 tot 29% wanneer de stroming vier keer sneller was, terwijl een andere net bij een stevigere stroming het best groeide[4]. Elke plant heeft dus zijn eigen voorkeur. Daarom draait het ook om je stroming correct verdelen en niet enkel om zo “hard mogelijk pompen”.

Wil je weten hoe jouw filter scoort? Vul hieronder je bakinhoud en het debiet van je filter in. Opgelet: bij veel filters geldt het debiet op de verpakking zonder filtermateriaal en slangen, de kans is dan groot dat het debiet in realiteit lager is.

Rekenhulp voor de stroming in je bak

Vul de inhoud van je aquarium en het debiet van je filter in. Je ziet meteen hoeveel keer per uur je filter je bakinhoud rondpompt.

Je filter pompt 5x je bakinhoud per uur rond
Voor 5x heb je nodig: 1.000 l/u (mijn advies)

Bij veel filters wordt het debiet vermeld op de verpakking berekend zonder filtermateriaal en slangen. In realiteit ligt het debiet in je bak dan nog lager. Het bovenstaande getal is dus een vertrekpunt: de echte toets is of al je planten licht meebewegen.

Zit je onder de 5 keer, koop dan nog niet meteen een extra pomp. Kijk eerst of je met de stappen hieronder alle planten in beweging krijgt.

Stroming in je aquarium verbeteren: stap voor stap

Dit is het stappenplan dat ik zelf gebruik in mijn eigen bakken en ook adviseer aan de lezers van mijn nieuwsbrief. Verander telkens één ding, wacht een week of twee en kijk wat het doet voor jouw bak.

Stap 1: zet in- en uitlaat aan dezelfde kant

Plaats de inlaat en de uitlaat van je filter aan dezelfde korte kant van je aquarium, bijvoorbeeld aan het linkerglas. De inlaat zit onderaan, de uitstroom bovenaan. Het water vertrekt bovenaan naar de overkant, kaatst af tegen het glas aan de overkant en keert onderaan terug naar de inlaat. Zo krijg je een mooie circulaire stroming door de hele bak.

Stromingsschema voor aquarium

Heb je meerdere stromingsbronnen, zoals een tweede filter of een extra stromingspomp? Zet ze naast elkaar en laat ze dezelfde kant op blazen, nooit tegenover elkaar. Twee stromingen die op elkaar botsen, heffen elkaar op en dat is zonde voor je bak.

Nooit pompen tegenover elkaar zetten in een aquarium

Werk je met een spraybar op de achterruit? Dan monteer je de uitstroom en inlaat allebei op de achterruit en maakt het water een cirkel van achter naar voor. Dat is een even goede variant, ik leg hem verder in dit artikel uit.

Stap 2: Richt de uitstroom in de lengte van je bak

Richt de uitstroom in de lengte, dus als je een rechthoekige bak hebt van links naar rechts of andersom. De uitstroom plaats je best net onder het wateroppervlak zodat het oppervlak lichtjes rimpelt. Bij een spraybar achteraan richt je de gaatjes naar de voorruit (dus de diepte in plaats van de lengte, het gaat niet anders). Laat de straal niet rechtstreeks op je planten of op de bodem knallen.

Stap 3: Hang je CO2-diffuser in de stroming

Ik hang mijn diffuser doorgaans tegenover de filteruitlaat. Daar worden de CO2-belletjes meegesleurd door de stroming doorheen de hele bak, in plaats van dat ze recht naar boven stijgen en aan het oppervlak verloren gaan. Goliaš legt uit waarom: CO2 lost veel beter op als het contactoppervlak met de gasbel in een sterke stroming staat[7]. Mijn vertaling naar een diffuser: hoe langer de belletjes in stromend water blijven, hoe meer CO2 er oplost.

Elke bak is wel anders. In een zeer lange bak werkt de diffuser soms beter onder de uitlaat in plaats van tegenover, daar is namelijk de stroming het sterkst. Test het dus gewoon even: installeer je diffuser op de plek die je verkiest en kijk waar de belletjes naartoe gaan. Doe dan dezelfde oefening opnieuw maar op een andere plek. Worden de belletjes beter meegesleurd? Dan plaats je de diffuser op die plek.

Gebruik je mijn Pro Diffuser of de diffuser uit de complete CO2-set, dan hang je die op dezelfde manier in de stroming. Je haalt er het meeste uit als je hem regelmatig reinigt, zodat de belletjes fijn blijven.

Meer over de keuze en het onderhoud van diffusers lees je trouwens in mijn gids over CO2-diffusers.

Stap 4: Check of al je planten licht meebewegen

Dit is de belangrijkste stap. Kijk naar je planten in je bak, op alle plekken: bewegen ze allemaal lichtjes mee? Dan komt het water overal. Liggen ze plat, dan is de stroming op die plek te hard. Bewegen ze zo goed als niet, dan heb je daar te weinig stroming.

Een paar trucjes die je kunnen helpen:

  • Vlokkentest: strooi wat voer en kijk welke weg de vlokken nemen. Blijven ze op één plek ronddraaien of zinken ze daar meteen, dan heb je een dead spot.
  • Vuil op de bodem: blijft mulm altijd in dezelfde hoek liggen? Dan bereikt de stroming die plek niet.

Stap 5: Kijk een week of twee en stuur bij

Pas één ding aan, kijk een week of twee naar je bak en je planten en stuur dan pas verder bij indien nodig. Op die manier leer je wat werkt en wat niet. Bovendien reageren planten ook niet op één dag, ze hebben tijd nodig om zich aan te passen en dus vaak zie je pas resultaat na een week of twee. Bewegen je plantjes na meerdere aanpassingen nog altijd niet mee? Dan zou ik een extra stromingspompje overwegen, daarover verder meer.

Kort samengevat: zo stel je de stroming in

  • In- en uitlaat aan dezelfde kant, nooit tegenover elkaar
  • Uitstroom in de lengte, of bij een spraybar van achter naar voor, net onder het oppervlak
  • CO2-diffuser in de stroming, meestal tegenover de uitlaat
  • Alle planten bewegen licht mee
  • Eén aanpassing per keer, een week of twee kijken

Waar plaats je de uitstroom: spraybar of lily pipe?

Of je uitstroom nu een gewone plastic uitlaat, een spraybar of een lily pipe is: het principe blijft hetzelfde. Het water moet één cirkel maken en overal langs je planten komen.

Spraybar plaatsen: achteraan, richting voorruit

Een spraybar is een buis met gaatjes die je over de lengte van je volledige achterruit plaatst. Ik raad je aan om de gaatjes naar de voorruit te richten, net onder het wateroppervlakte. Het water botst tegen de voorruit, zakt naar beneden en stroomt onderaan terug naar de filterinlaat, die ook achteraan zit.

Dat werkt vooral goed in een bak die van voor naar achter niet zo diep is: het water moet maar een korte afstand afleggen voor het terugkeert. Extra voordeel: er is ook stroming onderaan de planten, zodat CO2 en voeding ook de onderste blaadjes bereiken.

Positie spraybar in aquarium

Spraybar bij een achterwand

Zit er een achterwand in je bak, dan kan je hier geen spraybar op monteren. In dat geval adviseer ik om de spraybar net boven de achterwand te plaatsen en net onder het wateroppervlak. Richt de gaatjes recht naar de voorruit of iets naar beneden, zodat het water langs de voorruit naar de bodem zakt. Geen plaats boven de achterwand? Dan vrees ik dat je geen spraybar kunt gebruiken.

Lily pipe

Een spraybar maakt een rechte stroming over de hele lengte, een lily pipe daarentegen geeft een bredere, diepere stroming die ook circulair terugkeert naar de filterinlaat. Naar mijn ervaring zijn beide uitstekende opties, ik leg de verschillen uit in mijn artikel over de lily pipe in je aquarium.

Bij mijn Flow lily pipe zie je de stroming mooi breed gaan en bovendien vang je nog een extra voordeel: bij voldoende debiet ontstaat er een kleine draaikolk tussen het wateroppervlakte en de kelk van de lily pipe uitlaat die de kaamlaag wegzuigt. Je plaatst je lily pipe best net onder het wateroppervlak. Ik adviseer ook om hem regelmatig te kuisen, want een vuile lily pipe valt al snel op. Hoe je dat doet, lees je in lily pipe en diffuser schoonmaken.

Stroming en CO2: hoeveel rimpeling mag je wateroppervlak hebben?

Een vraag die ik vaak krijg: verlies ik geen CO2 als mijn wateroppervlak beweegt? Een beetje wel, en dat is net goed.

Een lichte rimpeling laat CO2 gecontroleerd ontsnappen en houdt je wateroppervlak vrij van een kaamlaag. Een kaamlaag is het “vettig” laagje dat je soms op het wateroppervlak ziet drijven en waar CO2-bubbels en ander materiaal in blijven plakken. Zonder rimpeling kan zo’n kaamlaag ervoor zorgen dat CO2 ongemerkt oploopt, tot je vissen naar lucht happen en mogelijk stikken. Liever wat meer CO2-verlies dan CO2-opstapeling dus. Wat je juist nodig hebt in een plantenbak is een stabiel CO2-niveau en een lichte rimpeling helpt je daarbij. In mijn artikel over baardalg bestrijden lees je waarom die stabiliteit juist zo belangrijk is.

Een “waterval” of een luchtsteentje is dan weer te veel van het goede. Alles wat lucht en water mengt, jaagt CO2 het water uit. Dat kan dus je luchtsteentje zijn, maar bijvoorbeeld ook een spraybar die te hoog gemonteerd is en het water heel hevig doet bewegen[8]. Diana Walstad adviseert om bij aquaria zonder CO2, waar dus elk beetje CO2 telt, de beweging aan het wateroppervlak beperkt te houden.

CO2 meten met een drop checker

Gebruik je wel CO2, controleer dan met een drop checker of je niveau goed zit na een aanpassing aan je stroming. Hoe je die afleest, lees je in CO2 meten met een drop checker.

Je hoort ook vaak dat je ’s nachts beter belucht voor je planten. Dat klopt niet: volgens Tom Barr helpt beluchting ’s nachts de planten niet[9]. Opgelet: het gaat hier wel alleen over je planten, niet over zuurstof voor je vissen. Doe het dus om je vissen te helpen, niet voor je planten.

Te weinig of te harde stroming in je aquarium: hoe herkennen en oplossen

Te weinig stroming in je aquarium herken je aan planten die op één plek niet meebewegen en vuil dat daar blijft liggen. Te harde stroming herken je dan weer aan planten die plat liggen, ze worden als het ware omver geduwd door de stroming. Beide problemen los je meestal op door de richting van de stroming aan te passen, niet door een andere filter of pomp te kopen.

Dead spots en te weinig stroming in je aquarium

Een dead spot is een plek waar het water bijna stilstaat. Je herkent een dead spot aan planten die daar trager of slechter groeien dan elders, aan vuil dat altijd op dezelfde plek blijft liggen en aan planten die niet mooi meebewegen met de stroming. Vaak zit zo’n plek achter een stuk hout of steen, in een hoek, …

Hoe oplossen? Richt de uitstroom eerst iets meer naar die plek, of verplaats je hardscape een beetje. Ook een vervuilde filter is een klassieke oorzaak: hoe vervuilder de filter, hoe minder water hij rondpompt. Regelmatig je filter onderhouden is dus een must.

Te harde stroming verminderen

Te veel stroming in je aquarium is ook niet goed. Volgens Diana Walstad kunnen te hoge snelheden de fotosynthese en groei van je aquariumplanten remmen, dit doordat er mechanische stress ontstaat en omdat CO2 uit het water wordt geduwd[4]. Je herkent te sterke stroming aan stengelplanten die plat liggen, beschadigde bladeren en vissen die steeds een rustige plek opzoeken.

Een te harde stroming los je meestal op door het volgende te doen: richt de uitstroom tegen de ruit of de achterwand in plaats van rechtstreeks op je planten, verdeel de stroom met een spraybar of lily pipe, of zet de straal iets hoger. Eventueel kan je ook het debiet van de pomp minderen met kraantjes, check wel even of je filter dit kan. Heb je rustige vissen zoals kempvissen of discussen, of veel garnalen? Richt de stroming dan zachter en zorg dat er rustige plekjes overblijven.

Hieronder een overzicht van de problemen die ik het vaakst zie:

Probleem Wat je ziet Wat je doet
Dead spot Planten bewegen niet mee en groeien trager op één plek Uitstroom richting die plek richten, hardscape verplaatsen
Vuil blijft liggen Mulm altijd in dezelfde hoek Inlaat lager of dichter bij die hoek, filter reinigen
Te harde stroming Planten liggen plat, vissen zoeken een rustige plek Stroom verdelen of tegen de ruit richten
Kaamlaag Vettige film op het water Uitstroom net onder het oppervlak voor lichte rimpeling, lily pipe of skimmer
Belletjes stijgen meteen op CO2-belletjes gaan recht naar het oppervlak Diffuser in de stroming hangen, tegenover of onder de uitlaat
Minder stroming dan vroeger Planten bewegen minder dan voorheen Filter, slangen en uitstroom reinigen

Stroming in een groot of diep aquarium: extra stromingspomp, wave pump of skimmer

In een bak van 150 cm of langer of in een zeer diepe bak haalt één filter vermoedelijk de overkant of de bodem niet meer. Volg dan eerst de stappen hierboven. Bewegen de planten aan de overkant of onderaan dan nog steeds niet mee, dan is een extra pomp zinvol.

Wanneer een extra stromingspomp zinvol is voor je aquarium

Bij diepe en brede bakken gebruik ik een wave pump of stromingspomp. Zet hem aan dezelfde kant als je filteruitstroom en laat hem in dezelfde richting blazen, zodat hij de cirkel versterkt in plaats van ertegenin te werken. Richt hem iets lager dan je filteruitstroom, zo komt de stroming ook onderaan terecht. Kies een pomp die je kan regelen, zodat je hem zacht kan afstellen indien nodig.

Een grote bak met twee filters werkt ook goed zolang beide uitstromen dezelfde kant op blazen. In een grote bak gebruik ik daarnaast vaak een skimmer, die het wateroppervlak proper houdt en een kaamlaag voorkomt.

Filter en stromingspomp schoonhouden

De beste stromingsrichting helpt weinig als je filter of pomp dichtslibt. Reinig dus je filter regelmatig. Haal bij een stromingspomp de rotor er af en toe uit en verwijder het vuil en de algen die zich erop vastzetten. Gebruik hiervoor eventueel wattenstaafjes of een buisborstel. Merk je dat je planten minder bewegen dan vroeger, dan is een vuile filter of pomp vaak de eerste oorzaak. Meer tips vind je in mijn artikel over aquarium onderhoud.

Conclusie

Goede stroming brengt CO2 en voeding tot aan de bladeren van je planten en voert afval af naar je filter. Laat je filter meer dan 5 keer de bakinhoud per uur rondpompen, maar kijk vooral naar de richting: in- en uitlaat aan dezelfde kant, uitstroom in de lengte, diffuser in de stroming.

De beste toets blijft eenvoudig: bewegen al je planten licht mee, ook achteraan en onderaan? Dan zit je goed. Pas één ding per keer aan, kijk een week of twee, en denk pas aan een extra pomp als de richting niet volstaat.

Hoe ziet de stroming in jouw bak eruit? Laat het gerust weten in de reacties.

Bronnen

[1] Walstad, D. “Ecology of the Planted Aquarium” (1999), Hoofdstuk VI “Carbon”, sectie B, p. 93.
[2] Barr, T. “Methods of delivery of Carbon dioxide (CO2) for submersed aquatic macrophyte fertilization.” Barr Report, Vol. 1, Issue 10, oktober 2005, p. 8.
[3] Lichtenberg, M., Nørregaard, R. D. & Kühl, M. “Diffusion or advection? Mass transfer and complex boundary layer landscapes of the brown alga Fucus vesiculosus.” Journal of the Royal Society Interface 14 (2017), sectie 1 “Introduction”. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
[4] Walstad, D. “Ecology of the Planted Aquarium” (1999), Hoofdstuk VII “Plant Nutrition and Ecology”, sectie D, p. 104.
[5] Barr, T. “Methods for Filtration in Planted Aquariums.” Barr Report, Vol. 2, Issue 9, september 2006, p. 1.
[6] Goliaš, M. Organics: impact on plants, bacteria and algae. aqua.golias.eu
[7] Goliaš, M. Simple and reliable CO2 dosing device. aqua.golias.eu
[8] Walstad, D. “Ecology of the Planted Aquarium” (1999), Hoofdstuk VI “Carbon”, sectie F, p. 100-101.
[9] Barr, T. “Oxygen.” Barr Report, Vol. 2, Issue 2, februari 2006, p. 14.

Laatst bijgewerkt op

Veelgestelde vragen over stroming & watercirculatie in het aquarium

Heb ik een extra stromingspomp nodig of volstaat mijn filter?

Meestal volstaat je filter als je de uitstroom goed richt. Zet in- en uitlaat aan dezelfde kant, richt de uitstroom in de lengte van je bak en kijk of al je planten licht meebewegen.

Pas als je planten volledig stil staan zelfs na je wijzigingen is een extra stromingspomp zinvol.

Hoe weet ik of de stroming in mijn aquarium goed is?

De stroming is goed als al je planten licht meebewegen. Strooi wat visvoer en kijk welke weg de vlokken nemen: blijven ze op één plek ronddraaien, dan heb je een dead spot. Blijft vuil altijd in dezelfde hoek liggen, dan komt de stroming daar niet.

Wat is beter bij CO2: een spraybar, een lily pipe of een gewone filteruitlaat?

Een spraybar en een lily pipe zijn allebei uitstekende keuzes in een bak met CO2. De PlantedBox Flow lily pipe geeft een bredere, diepere stroming en maakt bij voldoende doorstroom een kleine draaikolk die de kaamlaag van het water zuigt.

Een spraybar achteraan, gericht naar de voorruit, verdeelt de stroming over de hele lengte van je bak. Een gewone uitlaat werkt ook, als je hem in de lengte richt en net onder het wateroppervlak hangt.

Waar plaats ik mijn CO2-diffuser ten opzichte van de stroming?

Hang je CO2-diffuser in de stroming, meestal tegenover de filteruitlaat, zodat de stroom de belletjes door de bak meeneemt. Zo blijven de belletjes langer in hetwater en lossen ze beter op. In een zeer lange bak werkt de diffuser soms beter onder de uitlaat, dus test het even in je eigen bak.

De diffuser uit de PlantedBox complete CO2-set plaats je op dezelfde manier.

Wat zijn de gevolgen van te veel stroming in een aquarium?

Te veel stroming kan de groei van je planten afremmen: ze liggen plat, bladeren raken beschadigd en de fotosynthese vermindert. Ook vissen hebben het moeilijk en zoeken steeds een rustige plek.

Richt de uitstroom tegen de ruit, verdeel hem met een spraybar of lily pipe, of verminder het debiet met de kraantjes van je filter als dat kan.

Hoeveel liter per uur moet mijn filter rondpompen?

Als vertrekpunt laat ik mijn filter meer dan 5 keer de bakinhoud per uur rondpompen, voor een aquarium van 200 liter komt dat dus neer op 1.000 liter per uur.

Opgelet: bij veel filters werd het debiet op de verpakking berekend zonder filtermateriaal en slangen, het echte debiet ligt dus nog wat lager. Kijk daarom vooral of al je planten licht meebewegen.

67 reacties op "Stroming in je aquarium: zo stel je de watercirculatie goed in"

      1. Hallo

        Mijn in en uitlaat en skimmer staan allemaal aan zelfde kant mijn CO2 staat aan de andere kant is dat zo allemaal ok

        Mvg stefan

        1. Hallo,
          Zou je me een goede circulatie pomp kunnen aanbevelen?
          Aquarium is 2m lang, ik werk met co2 met reactor,
          Maar ik merk dat mijn planten aan de overzijde van de bak het minder goed doen dan net onder de reactor.
          Had graag wat meer beweging gezien in de plantjes 2m verder dan de uitlaat van mijn filter.
          Ps. Ik werk met biologische filter met overloop.
          M.v.g

          1. Hoi Gina

            Hydor is wel een prima merk. Eventueel een goedkope tweedehands filter is ook handig, dan heb je nog de extra filtercapaciteit.

            Groetjes
            Gilles van PlantedBox

    1. Hoi .ik heb een juwel rio 180l het binnenfilter wat er bij zit heeft totaal geen stroming,een plantje aan het eind beweegt heeeel weinig ,en dat is het .

  1. Beste Gilles,

    Om mijn situatie te schetsen, heb ik een een 50 liter bak (netto water inhoud). Ik heb er een binnenfilter in zitten van aqua-flow die beschrijft dat hij 50-200 liter per uur zo filteren. De meegeleverde spray bar heb ik er op zitten en omdat ik een kurk achterwand heb, heb ik de filter tegen de zijwand van de bak geplaatst zodat de spray richting in het verlengde van de bak gaat ongeveer net onder het wateroppervlak. Onder de die spray bar heb ik een CO2 diffuser geplaatst. Maar de voorgrond planten groeien nagenoeg niet en zijn ook met alg beslagen. Dus ik heb een 2e hele kleine filter in de bak geplaatst aan de andere zij wand om zo wat meer water circulatie te vormen en deze zit laag in de bak met de spuit richting ook in het verlengde van de bak, maar ik ben nog niet tevreden met de resultaten. Wat raad jij me aan om dit te verbeteren?

    gr.

    Timo

  2. Gilles,
    Mijn bak is 1 meter lang en er is geen spray bar die zo lang is om de gehele voorruit te besproeien.
    Bovendien heb ik een achterwand zodat ik deze niet aan de achterruit vast kan maken.
    Heb er dus een aan de zijkant geplaatst naast de inlaat iets onder water in verband met mijn CO2.
    Zie wel de visjes aan de andere kant tegen de stroom in zwemmen maar het is moeilijk te zien of alle planten bewegen omdat het nogal dich begroeid is.

      1. Ik heb een 1,8m panorama bak.
        Ik heb nu 2 filter pompen op de bak staan.
        De inlaat van pomp 1 zit in de hoek gericht in de langste. (dus van lings naar rechts) de inlaat zit daar dan ook onderin. Dus, zelfde kant.
        De inlaat van pomp 2 zit in ’t midden van de bak en is ook de, elfde kan ’t op gericht als pomp 1. Ook hier zit de inlaat daar onder.
        Toch merk ik minimale stroming onder in de bak. Is ’t verstandiger om 2 spray bars te gebruiken(1 helemaal links, 1 in ’tmidden) en de inlaten bijde te plaatsen aan de linker kant. Dus naast elkaar zeg maar? Of heb ik dan weer een stroming pompje nodig om de stroming onderin, dus richting inlaad te verbeteren? Hoop dat jullie me nog begrijpen

        1. Hallo

          Ik zou de positie van pomp 2 veranderen, bijv. pomp 1 links voor naar rechts en pomp 2 rechts achter naar links. Op die manier krijg je een circulaire beweging in je bak.

          Groetjes
          Gilles

  3. Hoi gilles .ik heb een 2 meter aquarium beplant en maak gebruik van 2 filters. LinkEr filter in en uitstroom links met een co2 reactor. De heb ik met open buis langs de achterwand gericht. Rechterkant achter in de hoek de inlaat bij het vooraam de uitstroom ook open buis .ik merk dat dr linker kant veel minder hard groeit . Weet jij een oplossing .gr daan

  4. Hoi Gilles
    Ik heb een Eheim 2224 in op een Rio 125.
    Nou heb ik. Gemerkt dat de stroming te weinig was.
    Nu heb ik de spraybar verticaal staan en voor de helf ingekort. Nu heb ik opzich wel voldoende stroming.
    Maar vraag me af of het nog beter kan? Of dat dit wel juist is?
    Mvg Gene

  5. Hallo Gilles
    Mijn stroming, uitlaat staat rechts, inlaat staat links(ik heb een juwel 450 liter met een gebogen voorruit).
    Mijn planten doen het op dit moment heel slecht wat ze ervoor heel goed deden. Ik heb de lampen vervangen, ik heb plantenvoeding toegevoegd ik heb tijdelijk mijn luchtpomp uitgezet en ik ververs om de veertien dagen 100 liter water ik voeg er dan aquasafe bij. Maar ik zie geen verbetering. Kan je mij raad geven? let wel ik ben een leek en heb de indruk dat ze in de winkel er enkel op uit zijn om te verkopen.

    MVG
    Jos

    1. Hey Jos

      Heb je ook last van algen, bv draadalg of baardalg?
      Gebruik je CO2?

      Stuur mij anders een foto: gilles [@] planted-box.com (zonder de [] en spaties), dan kijk ik er even naar.

      Groeten
      Gilles

  6. Goedendag allemaal,
    Na het lezen op deze site heb ik ook nog wel een aantal vragen.
    Ik heb een aquarium van 200x50x50 met daarin Malawi Cichlides, heb een buitenfilter van 1900l en een zuurstof pompje.
    Nu zie ik dat er steeds vuil blijft liggen achter en onder me stenen, er werd mij geadviseerd door de winkelier om de mijn filter zo te installeren, de uitlaatbuis links achter in mijn aquarium en de inlaatbuis rechts van mijn aquarium en dan aan de oppervlakte van het water.
    Nu lees ik dat het waarschijnlijk verkeerd zit, wie heeft er een idee voor me om dit op te lossen.

    Vast bedankt voor jullie reacties

    1. Dag Marcel

      Ik zou het zo plaatsen dat het vuil wordt opgepikt in de stroming en afgevoerd naar de filter. Eventueel een “wave maker” bijplaatsen als een andere filterpositie moeilijk gaat en het vooral in 1 bepaalde hoek/plek blijft liggen. Kost niet zoveel.

      Groetjes
      Gilles

  7. hoi een vraagje. mijn in en uitlaat van mijn filter zitten aan de rechterkant zou graag een extra wave pomp bij zetten maar waar plaats ik die het best? laat ik hem blazen naar rechts of mee met de uistroom van mijn filteruitlaat? het om meer stroming op de bodem te brengen?

    mvg
    jochen

    1. Dag Jochen

      Je kunt hem richten naar de plek waarvan je denkt dat er te weinig stroming is, doordat je daar bv slechtere plantengroei hebt, meer algen of de plantjes bewegen er niet.

      Groetjes
      Gilles

  8. hallo allemaal

    sins 2 jaar ben ik bezig met mijn aquarium 2mx70x70 zelfbouw

    mijn vraag aan jullie was hoe krijg ik minder zwerfafval op de bodem ik heb een overloop in de linkerhoek van mijn aquarium met een 6 vaks bioloog aan de rechterzijde heb ik de uitloop van de co2 reactor en de uitgang van de bioloog+een stromingspomp

    Ten eersten vraag ik mij af of ik de uitloop wel aan de goede kant heb?
    wat te doen aan het zwerfaval misschien de inloop bioloog buiten de overloop plaatsen?

    in afwachting van een reactie mvg willem

    1. Hey Willem

      Dat is een grote bak! Een filteruitlaat die iets meer naar onder is gepositioneerd kan helpen (bv de Violet lily pipe) ofwel een extra stromingspomp in de richting van die dode hoeken kan helpen om het vuil in beweging te brengen en zo te laten opvangen door je hoofdfilter.

      Je opstelling van de uitloop lijkt me zo wel prima hoor.

      Groetjes
      Gilles

  9. Beste, Gilles
    ik heb uw bovenstaande filmpje bekeken en stel mij de vraag, zo krachtige waterstraal iets boven het wateroppervlakte
    heb je dan geen co2 verlies?
    ikzelf heb een breedstraal die 5 cm onderwater staat met een zeer lichte oppervlakte beweging.

    Groetjes, T.J.

    1. Hey

      Ja, je gaat CO2-verlies hebben maar beter meer CO2-verlies dan dat het niet kan ontsnappen en zich gaat “opstapelen”. Heel vaak zie je dan de vissen aan het einde van de dag naar lucht happen en dat wil je net vermijden.

      Groetjes
      Gilles

  10. Hoi Gilles,
    Wij hebben een 70 liter aquarium van jewel met binnenfilter. Nu vind ik de stroming van de uitlaat erg sterk en deze zou ik willen verminderen met een spray bar aan de achterwand. Is hier iets standaards voor te vinden? Zelf maken gaat me voorlopig niet lukken.
    Bedankt voor je antwoord.

    1. Hoi Hilde

      Ja hoor, je kunt spraybars tegenwoordig in de meeste aquariumwinkels vinden of online. Eheim verkoopt bijvoorbeeld een model dat uitbreidbaar is (ben even de naam kwijt) en JBL heeft een gewone zwarte versie.

      Groetjes
      Gilles

  11. Dag Karel

    Volgens mij plaats je beter de inlaat en uitlaat aan dezelfde kant zodat je een cirkelbeweging krijgt zoals op de foto in het artikel.

    Groetjes
    Gilles

  12. HI,

    Ik heb momenteel een 63l aquarium met rechts achterin een ingebouwd filter en pompje. Hier zit een buisje ofwel filteruitlaat aan. Als ik deze uitlaat erop laat zitten, heb ik niet overal de lichte beweging in de plantjes (zeker niet in de lagere crypto’s links en rechts vooraan in het aquarium. Het wateroppervlak beweegt, maar er is geen echte rimpeling van het water. Afval blijft ook midden voorin het aquarium liggen.
    Maar als ik de uitlaat verwijder, gaat het als een malle stromen. Er komt een rimpeling op het wateroppervlak en de cabomba die midden achterin staat hangt dan helemaal scheef. Aangezien ik vloeibare plantenvoeding en co2 ben gaan toevoegen, wil ik natuulijk een optimale verdeling en stroming in het water.
    Wat is nou het beste om hiermee te doen?

  13. Hallo Gilles

    Ik zit er over te denken om in mijn Malawi aquarium (150cm) met 1500 liter filter een extra binnenfilter voor de meeste ontlasting te nemen, als ik deze zo laag mogelijk plaats aan dezelfde kant als mijn buitenfilter en de uitvoer net voor de spraybar van het buitenfilter laat uitkomen gaat dit werken denk je? Aanzuigpunt buitenfilter wil ik dan iets verder van de bodem doen.

    1. Dag Henk

      Moeilijk te zeggen, de enige manier is om het gewoon eens te proberen en zien hoe het werkt 🙂
      Ik zou er dan wel op letten dat het de stroming van de spraybar niet tegen gaat.

      Groetjes
      Gilles

  14. Hallo Gilles

    Bak omgegooid en i.p.v. Cichliden nu allemaal klein spul er in met veel planten. Ik heb 2 filters 1x 2000L en 1x 1500L spaybars verdeeld over de hele achterwand en inzuig rechts heeft uitgang links en links heeft hem rechts (perfecte stroming) Nu heb ik 1 diffusor (omdat ik het mooi vind) is het een optie om dmv een CO2 splitter er ook 1 aan de andere kant te plaatsen voor nog betere Co2 verdeling en de totale CO2 te verdelen over beide diffusors???

    1. Hoi Henk

      Ik zou hem dan splitten vanaf de drukregelaar met elk een apart naaldventiel, niet splitten na het naaldventiel want dan is het moeilijk te regelen.

      Groetjes
      Gilles

  15. Hey Gilles,

    Sinds 5/6 weken geleden staat mijn bak te draaien. Een ADA-60P (60x30x36), nu heb ik het idee dat de stroming niet goed loopt en daardoor de CO2 zich niet goed verspreid. De stroming lijkt gedeeltelijk tegengehouden te worden. (Inflow en outflow rechts in de bak, CO2 diffusor links in de bak) links achter in de bak staat echter een flinke bos rotala wallichi en ik heb het idee dat die veel van de CO2 en stroming tegen houden wat zou eventueel een goede oplossing zijn die gemakkelijk uit te voeren is?

    Mvg

    1. Dag Steven

      Probeer eens de inflow en de outflow aan dezelfde kant te plaatsen, dan krijg je een circulaire stroming. Eventueel kan je ook met een tweede pomp (bv een skimmer) werken.

      Groetjes
      Gilles

  16. Gilles
    Heb een eheim incpiria 300 waar een droge ruimte in het midden zit om alles weg te werken.
    Inlaat zit op de bodem en uitlaat was een spraybar maar nu een lilly pipe die in midden hangt.
    Pomp heeft capaciteit van 1250l/h met een co2 reactor.
    Stroming was met spraybar niet optimaal omdat droge ruimte dit langs achter blokkeerde maar met lilly pipe blijft ook te veel afval links van droge ruimte op bodem liggen.
    Hoe zou ik dit op kunnen lossen.

    Gr.
    Paul

    1. Dag Paul

      Wat je zou kunnen doen is een extra, kleinere externe filter bijplaatsen die specifiek die plaats aanpakt. Die kun je dan bijv. ook nog vullen met voornamelijk chemisch of biologisch filtermateriaal voor een specifieke filterfunctie. Bijkomend voordeel is dan ook dat de functie als “back-up” kan diene als er een probleem is met de hoofdfilter 🙂

      Groetjes
      Gilles

  17. Hallo,

    Ik heb een hoek aquarium (trigon 350) hoe zou u de opstelling van filter in/uitlaat dan doen? Ik heb nu de spraybar erin zitten, maar een andere uitlaat is ook mogelijk.

    1. Beste

      Ik heb ook een Trigon 350, maar met achterwand op de beide zijwanden. Hoe kan ik daar ‘esthetisch’ een spraybar op monteren?

      1. Dag Erik

        Gewoon op één van de achterste ruiten plaatsen en zien welk effect dit geeft na een paar weken. Eventueel kan je een apart stromingspompje plaatsen als je echt dead spots merkt.

        Groetjes,
        Gilles van PlantedBox

  18. Goedenavond,

    Ik heb 2 vragen

    Ik heb een aquarium met daarin een spraybar aan de breedte van me bak zitten, dus me stroming gaat van rechts naar links

    Is dit goed of moet het anders?

    Mijn 2e vraag is: ik wil een wavemaker erbij hangen voor meer circulatie

    Waar moet ik die hangen?
    Aan de kant van de spraybar of tegenover gesteld ?

    En moet je wavemaker Naar de bodem gericht staan en me spraybar naar de oppervlakte ?

    Mvg,

    Richard

    1. Hallo Richard

      Idealiter van achter naar voor met een spraybar, maar als dit echt niet gaat kun je het zo laten. Eventueel kan je een extra wavemaker of stromingspompje plaatsen.
      Het beste is dat je het gewoon test en dan na een maand kijkt of er zogenaamde dead spots zijn.

      Je kan een pomp of wavemaker naar de bodem plaatsen, maar let er dan op dat er niet teveel bodem wordt opgewaaid.

      Groetjes
      Gilles

  19. Dag Gilles,

    Ik heb al veel nuttige info ingewonnen door jou. Ik heb een aquarium van 2,5m 40 cm breed 70 hoog (doorkijkaquarium) met interne filter. Linksboven uitlaat en inlaat rechts volledige hoogte. Ik zie dat ik op het einde van de bak een kleine kaamlaag heb. Hoe kan ik deze wegwerken? Wavemaker installeren en zoja op,welke plek?in het midden v d aquarium met de richting v uitlaat op recht tegenoven de filterinlaat aan andere zijde aquarium.

    Mvg
    Nico

  20. Ik heb een bak van 170x70x70. Ik filter met een Eheim 2080 1200XL, de filter heeft 2 inlaat en 1 uitlaat.
    De uitstroom is gemonteerd op een sproeibaar aan de achterzijde ,over de ganse lengte van het aquarium, 1 cm onder het wateropvervlak, en naar de voorruit toe gericht.
    De instroom zit heel beneden aan elke hoek van het aquarium, eveneens aan de achterzijde.
    ik heb bij deze opstelling een mooie rimpeling op het water, en dit tot aan de voorzijde van het glas, dus aan zuurstof geen gebrek.
    Alleen heb ik niet het gevoel dat de circulatie van het water op de bodem van het aquarium, bijna nul bedraagt.
    Het aquarium is helemaal beplant, en de bodemplanten bewegen niet of nauwelijks. Heeft dit te maken met de diepte van het aquarium ?
    En wat kan ik eraan doen ?
    Het aquarium is voorzien van een CO installatie met automatische regeling, en de planten groeien op zich wel goed, maar volgens mij kan het nog veel beter.
    Kan ik dit oplossen met 1 of meerdere stromingspompen, en zo ja waar plaat ik dan deze ?
    ALvast bedankt.

    1. Dag Bruno

      Je aquarium is inderdaad dieper en breder dan standaard bakken. Wat ik zou doen is een wave pump plaatsen, die creëren een brede en diepe stroming wat in jouw bak ideaal zou zijn. Hydor verkoopt bijv. goede modellen hiervoor.

      Groetjes
      Gilles

  21. Hoi Gilles,
    Ik heb een aquarium van 120x50x50 met een spraybar over de hele achterwand onder een kleine hoek naar beneden naar de voorkant geplaatst. De pomp is aan de zwakke kant (1000L/u). Ik heb het aantal gaatjes verkleint om een wat grotere stroomsnelheid te krijgen. Toch zie ik op de bodem weinig circulatie en met name de planten bij de achterwand, vooral uit het midden/in de hoeken doen het slecht of sterven zelfs af. Nu wil ik een wavemaker in het midden op de achterwand naar het midden op de voorwand plaatsen om de stroomrichting van de spraybar te helpen. Goed idee? Ik kan op internet weinig vinden over spraybar+wavemaker strategieën.

    1. Dag Jeroen

      Dat kan je zeker eens proberen, watercirculatie is een kwestie van aanpassen, kijken wat het resultaat is na x aantal dagen en eventueel opnieuw bijsturen tot je de goede circulatie hebt gevonden voor jouw bak.

      Groetjes
      Gilles

  22. Wat is nu eigenlijk het beste? Je co2 belletjes in de uitlaat van u filter laten komen (die naar het oppervlak staat gericht) of aan de andere kant van u aquarium zetten zodat de stroming daar de co2 meeneemt?

    1. Dag Wim

      Veel hangt af van de stroming in je bak en dat hangt af van verschillende factoren. Ik zou beide testen en zien op welke manier de CO2-bubbels het best worden meegesleurd.

      Groetjes
      Gilles van PlantedBox

  23. Hoi Gilles,

    Ik ben nieuw in de aquariumwereld. En heb 2 weken terug een Juwel primo 110 aangeschaft. Daar zit een ingebouwde filter in. Nu weet ik de juiste hoek van mijn uitstroompijpje niet dat alle plantjes laat meebewegen. En nu ik last krijg van bruin alg, probeer ik alles uit te sluiten.
    Hopelijk heb jij een goede tip!

    Groetjes Jessica

    1. Dag Jessica

      Bruine alg is volledig normaal tijdens de opstart en zal vanzelf verdwijnen eens de bak voldoende gerijpt is 🙂

      Groetjes
      Gilles van PlantedBox

  24. Beste Gilles ,

    Ik ben een beginnend aquariaan , heb veel planten staan zoals javavaren ,ricca flutans lilaeopsis , myrriophyllum , rode cocomba , vallisneria gigantea , dus niet de moeilijkste planten , draait nu al 1 week in , maar heb de indruk dat sommige plantjes dodoe bladjes of glanzige bladeren hebben , heb een spraybar , en circulatie zit goed overal lichte beweging , is een bak van 330 L , brand nu op & led lamp vorige week 2 , wat zou ik moeten doen
    grt Tony

    1. Dag Tony

      Dit is normaal, je plantjes moeten zich nog volledig aanpassen aan hun “onderwater leven” en zullen in het begin verslijmen om daarna nieuwe, “submerse” bladeren te maken. Nu moet je gewoon geduld hebben en de planten de tijd geven om zich aan te passen, dus ook niet teveel wijzigen.

      Groetjes
      Gilles van PlantedBox

  25. hallo gilles
    ik hen een nieuwe eheim professionel 3 1200xl gekocht voor mijn 240 liter aquarium
    nu wil ik met een spraybuis werken kan ik dan nog mijn wavemaker gebruiken die op mijn zij ruit zit of verbreekt hij dan de stroming van de spraybuis die op mijn voorruit gericht is
    b.v.d.
    groeten henri

    1. Dag Henri

      Je kan het zo positionneren dat hij niet rechtstreeks op de stroming van de spraybar zit. Verder gewoon testen en zien welke positie het beste werkt 🙂

      Groetjes
      Gilles van PlantedBox

      1. Hoi,
        Mijn zoontje heeft een superfish aquarium van 25 liter. Eerst bewoog het wat aan de oppervlakte in draaiende beweging maar nu staat het stil. De plantjes bewegen wel. Moet het water aan de oppervlakte ook bewegen of is dit niet nodig, zolang de planten maar bewegen?

        1. Dag Nathalie

          Het is altijd wel goed om beweging op het wateroppervlakte te hebben om de gasuitwisseling tussen je aquarium en de omgeving te verbeteren.

          Groetjes,
          Gilles van PlantedBox

  26. Hey Gilles, ik heb een superfish aquarium starter kit 60 liter en heb nu 3 guppen, 2 tetra (regenboog visjes) en 1 pleco (algeneter), ik heb nu elke week steeds een dode gup en ik weet niet wat het probleem is, ik heb nu sinds gisteren me binnenfilter wel beter gezet dat het wateroppervlakte een stroming biedt en mijn plantjes bewegen ook mee. Zou dat het probleem geweest zijn dan? Ik heb een watertest gedaan en dat is wel prima. En is het echt erg als soms mijn guppen met de stroming mee getrokken worden tijdens het voeren? Kan het dan eventueel zijn dat het pompje dat ik bij het aquarium kreeg te sterk kan zijn?

    Vriendelijke groet, Jaimy

    1. Dag Jaimy

      Heb je het aquarium voldoende tijd gegeven om een bacteriecultuur op te bouwen zodat die voorbij zijn nitrietpiek is? Dat is namelijk wel belangrijk.
      Een bak van 60 liter is ook veel te klein voor een pleco.

      Wat betreft de stroming: moeilijk te zeggen, ik zou er zeker voor zorgen dat ze op bepaalde plekken in de bak toch wat rustiger kunnen zitten en niet continu in sterke stroming staan.

      Groetjes,
      Gilles van PlantedBox

  27. Hoi Gilles,

    Ik heb een lido 120 die nu 2 maamd draaid.
    Als filter gebruik ik een Eheim experience 250 met standaard spraybar. De gaatjes ervan zijn wel wat opgeboord.
    De inlaat hangt rechts achterin en de spraybar hangt daan de rechter zijwand.
    Nu heb ik best wel last van zweefvuil (fijne stof) in het aquarium. Heb je nog tips om hier vanaf te komen? Misschien de spraybar verplaatsen?

    Vriendelijke groet, Michiel

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *