Welk CO2-systeem voor je aquarium? Een complete gids voor de aquarist

Sta je voor de keuze om CO2 in je aquarium toe te voegen, en heb je geen idee waar je moet beginnen? Dan ben je niet alleen. CO2 is voor veel aquaristen het verschil tussen een bak met matige groei en een bak waar de planten echt floreren. Maar welk CO2 systeem je nodig hebt en welke kwaliteit je daarvoor moet zoeken, is allesbehalve duidelijk als je net begint.

Ik krijg deze vraag bijna dagelijks via e-mail. Welke fles heb ik nodig? Welke CO2-drukregelaar is de beste? Een diffuser of toch beter een atomizer? En vooral: waarom kost het ene complete CO2-systeem 150 euro en het andere 220? Frustrerend, want je wil gewoon iets dat werkt en lang meegaat natuurlijk.

In deze gids loop ik met je door alles wat ik in twintig jaar geleerd heb. Hoe een CO2-systeem werkt, welke onderdelen je echt nodig hebt, hoe je de complete sets op de markt eerlijk vergelijkt, en welk systeem het beste past bij jouw bakgrootte en doel. Geen verkooppraatjes, gewoon de info die je nodig hebt om een keuze te maken waar je over een jaar nog blij mee bent.

Heb je CO2 nodig in je aquarium?

Eerlijk antwoord eerst: nee, je hebt niet per se CO2 nodig voor je aquarium. Met goed onderhoud, matig licht en planten als Anubias, Javavarens of mossen kun je zonder probleem een gezonde bak houden. Wil je daarentegen een leuk “grasmatje”, mooi rode planten of een echte aquascape? Dan is CO2 al snel het verschil tussen een matig aquarium en een prachtige aquascape.

Tom Barr toonde aan dat planten bij CO2-injectie tot tien keer sneller groeien dan in een bak zonder CO2 op voorwaarde dat licht en plantenvoeding mee zijn [1]. Dat klinkt extreem, maar waterplanten zijn in de natuur en in aquaria vaker door koolstof beperkt dan door licht of voeding [3]. Mijn vuistregel: hoe sterker je verlichting, hoe meer CO2 een vereiste wordt om je planten sterk genoeg te houden om met algen te concurreren. CO2 is namelijk een van de belangrijkste bouwstenen voor de plantengroei.

Check zeker eens mijn artikel “Aquariumplanten groeien slecht” om meer te weten over de PlantedBox Groeipiramide en de verschillende bouwstenen voor je planten.

Twijfel je nog of de “Geen CO2 route” bij jou past? In aquarium zonder CO2 werk ik dat scenario volledig uit.

Low-tech of high-tech aquarium?

Voor je verder leest, helpt het om te weten wat voor type bak je hebt. Het verschil tussen low-tech en high-tech bepaalt namelijk of je überhaupt richting CO2 moet kijken.

• Low-tech betekent: matige verlichting, geen of zeer beperkte CO2, makkelijke planten, en een lage doseerstrategie. De groei hier is langzaam maar stabiel en doorgaans weinig risico op algen. Je plantenkeuze is wel beperkt. In mijn artikel eenvoudig low-tech aquarium werk ik die route helemaal uit, zeker eens checken als dat jou interesseert.
• High-tech is het andere uiterste: sterk licht, CO2 via een CO2 systeem, veeleisende planten en vaak ook veel meer planten en een zwaarder doseerregime. Aquaria in Nederlandse stijl zijn hiervan een perfect voorbeeld.

Tussenin zit ook een mid-tech-zone: matig licht plus lichte CO2-injectie. Voor de meeste aquarianen die mij een mail sturen is dit de ideale middenweg: minder risico op algen, alles gaat een beetje trager maar je hebt wel nog voldoende plantenkeuze.

Hoe werkt een CO2-systeem en welke onderdelen heb je nodig?

Een CO2-systeem doet eigenlijk maar één ding: het brengt vermengt CO2 dat onder hoge druk uit een cylinder komt op een veilige, regelbare manier in je water. Een volledig systeem bestaat uit negen onderdelen die elk hun werk moeten doen.

Hieronder een overzicht van de onderdelen.

CO2-fles

Twee opties:

• Een wegwerpfles, doorgaans 95g of 500g fabrieksflessen. Deze gooi je weg na gebruik
• Hervulbare cilinders van 500g tot 2 of 5 kg. Als deze leeg is, dan vul je hem opnieuw

Hervulbaar is op termijn altijd goedkoper en duurzamer en is wat ik doorgaans aanraad. Mijn vuistregel voor het formaat: 500g volstaat tot ongeveer 100 à 150 liter, een 2kg CO2-fles is prima tot 300 liter. Je hebt ook nog 5kg-flessen maar die raad ik enkel aan bij multi-bak setups of zeer grote aquascapes vanaf 400 liter omwille van het gewicht en de grootte van de fles.

Drukregelaar (single stage vs dual stage)

De drukregelaar vermindert de hoge druk in de fles (50 tot 70 bar bij volle fles) naar een meer werkbare druk, typisch 1 tot 2 bar. Single stage drukregelaars doen die reductie in één trap, dual stage in twee. Het verschil voel je vooral op het einde van een fles: bij single-stage kan de werkdruk plots oplopen wanneer de fles bijna leeg is, de beruchte end-of-tank-dump. Bij dual stage blijft je werkdruk consistent tot de laatste gram.

Voor diepere uitleg en aankooptips zie aquarium CO2-drukregelaar tips.

Magneetventiel

Een magneetventiel is een elektrisch ventiel dat je CO2-toevoer aan- en uitschakelt. Stroom aan = CO2 gaat naar je bak, stroom af = geen CO2 meer. Het gemakkelijkste is om je magneetventiel te monteren op een timer zodat hij automatisch opent en afsluit op basis van je instelling. ’s Nachts hebben je planten bijvoorbeeld al geen CO2 nodig dus kun je hem zo instellen dat hij ’s nachts, als de lampen uit zijn, de CO2 ook afsluit.

Naaldventiel

Het naaldventiel is de doseerknop van je CO2-systeem. Hier regel je manueel hoeveel bubbels per seconde CO2 naar je aquarium gaat. Het is een super belangrijk onderdeel van je CO2-systeem: een goedkoop ventiel springt in één draai van een paar bubbels naar een continue stroom en dat kan gevaarlijk zijn voor je vissen. Zonder fijn instelbaar naaldventiel kun je je bubble rate ook niet stabiel houden, wat kan zorgen voor baardalg. Investeer dus zeker in een drukregelaar met degelijk naaldventiel.

Bellenteller

De bellenteller is je visuele controle. Een glazen of metalen kamertje gevuld met water waarin je telt hoeveel bubbels per seconde je effectief toevoegt. Dit onderdeel is ook belangrijk om te weten of je nog correct staat met je instelling, vooral als je je CO2-fles hebt vervangen. Plaats hem direct na het naaldventiel voor de meest accurate aflezing.

Terugslagklep

Vaak vergeten, maar zeker niet onbelangrijk! Een terugslagklep of terugslagventiel voorkomt dat aquariumwater terugvloeit naar je drukregelaar via de CO2-slang. Eens water in je drukregelaar zit, is het apparaat meestal verloren. Een terugslagklep van een paar euro beschermt dus meteen een investering van honderd euro of meer. Plaats hem op de slang tussen magneetventiel en diffuser of atomizer met de pijl in de richting van het aquarium.

CO2-slang

De standaard CO2-slang heeft een diameter van 4/6 mm (4 mm binnen, 6 mm buiten) en verbindt je naaldventiel of bellentellre met de diffuser, atomizer of reactor. Belangrijk detail: gebruik geen gewone luchtpompslang, deze is te poreus en doet CO2 ontsnappen en kan afknappen als de werkdruk te hoog is. Idealiter gebruik je PU-slang of een speciale flexibele CO2-slang.

Diffuser, atomizer of reactor

Het laatste onderdeel: hoe los je het gas op in het water? De meestgebruikte types zijn:

• CO2 diffuser in glas of plastic: goedkoop, ziet er mooi uit en perfect voor kleine tot middelgrote bakken tot 150 liter. Een diffuser vereist 1 tot 2 bar werkdruk om de CO2 door de keramiek te drukken. Check zeker mijn CO2-diffuser gids voor meer uitleg.
• CO2 atomizer: deze monteer je op de filterslang en geeft micro-bubbels die efficiënter oplossen. Hierdoor is hij geschikt voor aquaria van 100 tot 300 liter. Een atomizer vergt iets hogere werkdruk dus controleer even of jouw drukregelaar dat aankan. Zie CO2-atomizer gids.
• CO2 reactor: ook deze plaats je op de filterslang. De bubbels worden volledig opgelost in een aparte kamer waardoor je geen zichtbare pareltjes hebt in de bak. Wil je dus de meeste efficiëntie zonder zichtbare bellen in je aquarium dan is dit de keuze voor grotere bakken vanaf 200 à 300 liter. Bekijk de volledige vergelijking in CO2-reactor of diffusor.

Wat past voor jouw aquarium hangt af van de bakgrootte, wat je mooi vindt en de filterconfiguratie. Voor de meeste bakken tot 150 liter doet een goede inline atomizer of een diffuser prima werk.

Wat is het beste CO2-systeem voor je aquarium?

Dit is misschien wel de vraag die ik het vaakst krijg: wat is het beste CO2-systeem voor een aquarium? En, welke complete CO2-set moet ik kopen? Eerlijk gezegd: er is geen universeel antwoord. Wat het beste co2 systeem voor jou is, hangt af van wat in de set zit en hoe lang die onderdelen meegaan én wat jij nodig hebt voor jouw opstelling.

Hieronder vind je een overzicht van de meest gangbare CO2-systemen en waar je op moet letten

Eerlijke vergelijking van complete sets

In plaats van per merk te vergelijken kijk ik liever per type. Drie archetypes vatten zowat het hele aanbod samen: budget-sets, mid-range-sets en premium dual-stage-sets. Mijn eigen Complete CO2-set staat in de tabel naast die archetypes, zodat je meteen ziet waar hij hoort.

Tip: ik begrijp dat je het liefst zo goed mogelijk wilt maar kijk niet enkel naar de prijs. Check zeker ook wat in de CO2-set zit voor die prijs, welke garantie je krijgt en de dienst-na-verkoop . Een budgetset bevat bijvoorbeeld heel vaak een drukregelaar met slecht naaldventiel of bijvoorbeeld geen magneetventiel, dat heeft een impact op je bak. Een premium set heeft dan weer veel betere kwaliteit, maar mogelijk heb je dat voor jouw aquarium (momenteel) niet nodig.

Hoe herken je een goede drukregelaar?

Vier dingen waar ik altijd op let als ik een drukregelaar evalueer:

• Twee manometers (hogedruk en werkdruk), niet één. Zonder manometer voor hogedruk weet je nooit hoeveel gas je nog over hebt.
• Een fijn naaldventiel waar je heel fijn je hoeveelheid bubbels per seconde (bps) mee kunt aanpassen. Goedkope naaldventielen springen in één draai van een paar bubbels naar een continue stroom en dat kan dodelijk zijn.
• Massief metaal (messing of aluminium), geen plastic behuizing. CO2 onder hoge druk verdient een betrouwbare body.
• Vervangbare O-ringen. Dichtingen verslijten en als je ze niet kunt vervangen koop je elke vijf jaar een nieuwe drukregelaar.
• Garantie. Een drukregelaar van slechte kwaliteit heeft een beperkte garantie. Bij een betrouwbare garantie heb je meer jaren garantie omdat de verkoper weet dat er weinig problemen zullen zijn achteraf.
• Support. Dit wordt vaak over het hoofd gezien: heb je ook een goede dienst-na-verkoop die je helpt met het instellen van je drukregelaar? Als je niet vertrouwt bent met CO2 voor je aquarium dan is dit echt een must.
• Vervangstukken. Is je drukregelaar uit garantie en een onderdeel moet vervangen worden? Dan is het handig dat je nog bij je verkoper terecht kunt voor vervangstukken die je zelf kan vervangen. Scheelt weer geld en ecologischer.

Waarom dual stage de veiligere keuze is

De end-of-tank-dump bestaat echt. Bij een single stage drukregelaar daalt de druk in de fles geleidelijk tijdens het leeglopen, maar op de laatste 10 procent kan de werkdruk plots oplopen omdat het reductiemechanisme zijn stabiliteit verliest. Resultaat: een veelvoud aan CO2 in je bak op een uur tijd en daarmee een groot risico op verstikking van vissen.

Mijn standaard drukregelaar (single stage) is uitgerust met een systeem die dit voorkomt, maar wil je 100% stabiliteit dan adviseer ik toch een dual stage drukregelaar.

Dual-stage drukregelaars hebben namelijk een tweede reductiekamer die de werkdruk constant houdt tot de allerlaatste gram. Heb je vissen of garnalen in je bak dan is dit geen luxe maar de standaard. In mijn assortiment vind je de Pro Dual Stage CO2-drukregelaar met 10 jaar garantie (!) en hij kan uitgebreid worden voor gebruik op meerdere aquaria.

Mijn aanbeveling

Wil je nu met CO2 starten en ben je van plan de hobby jaren vol te houden? Dan is mijn complete aquarium CO2-set een aanrader. Deze set bevat een hervulbare 500g- of 2kg-fles, drukregelaar met ingebouwd magneetventiel en bellenteller, terugslagklep, CO2-slang en een diffuser, atomizer of reactor. De prijzen hangen af van je opties: 180€ voor de 500g-versie of 220€ voor de 2kg-versie. Standaard is de garantie 3 jaar en de drop checker kun je voor 15€ extra meebestellen.

Je krijgt daarnaast ook toegang tot een heel uitgebreid e-book om je CO2 af te stemmen en persoonlijk advies en support via e-mail. Zeker handig als je nog maar net met CO2 bent begonnen!

Wil je het maximale uit deze set halen dan adviseer ik ook om je aquarium plantenvoeding af te stemmen op jouw bak. In mijn aquarium plantenvoeding gids werk ik dat voedingsverhaal volledig uit zodat je weet welke meststof bij jouw aquarium past.

Welk CO2-systeem voor welke grootte aquarium?

De keuze van CO2-fles, drukregelaar en diffuser of atomizer hangt af van verschillende factoren, maar vooral de grootte van je aquarium. Hieronder mijn vuistregels.

Tot 60 liter (nano): een 500g hervulbare fles is meer dan genoeg en gaat in de meeste nano aquaria 6 à 12 maanden mee. Een single-stage drukregelaar met magneetventiel volstaat in combinatie met een diffuser.

60 tot 150 liter: 500g of 2kg fles. Kies voor een standaar drukregelaar met magneetventiel en een diffuser of inline atomizer, afhankelijk van je esthetische voorkeur en filterconfiguratie.

150 tot 250 liter: ik raad aan om te kiezen voor een 2kg-fles. Als je een externe filter hebt dan adviseer ik een atomizer omdat die efficiënter is bij dit volume, of overweeg al een externe reactor. Een dual stage drukregelaar is een mooie upgrade als je 100% zekerheid wilt.

250 liter en groter: 2 of 5 kg-fles, en ik zou bij dit volume eerder gaan voor een dual stage drukregelaar in combinatie met een externe reactor als je een externe filter hebt. Op die manier behaal je de hoogste efficiëntie en veiligheid.

Multi-bak setups (verschillende aquaria op één fles): een centrale 2 of 5kg-fles met een dual stage drukregelaar en aparte naaldventielen per aquarium. Hiervoor is de Pro Dual Stage echt interessant.

Hoeveel CO2 moet er in een aquarium?

Geen aquarium is gelijk, dus een vast getal aan bubbels heeft weinig zin. Ik adviseer dus eerder om met een startpunt te beginnen en van daaruit aan te passen: 1 bubbel per seconde per 100 liter water. Voor een 200-liter bak begin je dus rond de 2 bubbels per seconde. Daarna kan je nog bijsturen indien gewenst.

Visuele controle: een drop checker is je vriend. Vul hem met mijn indicatorvloeistof en kijk naar de kleur. Een hele dag lichtgroen tot limoengroen betekent dat je tussen 25 en 35 ppm CO2 zit, ideaal voor de meeste planten. Blauw is te weinig, geel is te veel. De volledige uitleg vind je in CO2 meten met een drop checker.

Hoe lang gaat een fles mee? Dat is onmogelijk te zeggen. Zoals hierboven vermeld hangt de hoeveelheid CO2 die je moet toevoegen af van je bak: welke planten, hoeveel planten, sterk of zwak licht, … Als ik dan toch een algemeen advies moet geven: onder de 150 liter kan je een 500gr fles gebruiken, daarboven zou ik eerder voor 2kg gaan.

pH-drop methode: ben je een ervaren aquarist, dan kan een 1-punts pH-daling tussen lichtaan en lichtuit een precieze indicator van je CO2-niveau zijn, mits je KH stabiel is. Daar kom ik in een aparte gids op terug. Voorlopig is een drop checker je betrouwbaarste optie. Voor een diepere duik in dosering zie hoeveel CO2 in mijn aquarium.

Vloeibare CO2 vs CO2-systemen

Veel aquaristen starten met vloeibare CO2 (Carbo of generiek glutaraldehyde) omdat de instapdrempel laag is: gewoon dagelijks doseren, geen fles, geen drukregelaar, lagere prijs. De vraag is alleen of het een echte vervanger is.

Wat het is: vloeibare CO2 is geen CO2 (want dat is een gas) maar een product op basis van glutaraldehyde of polycycloglutaraldehyde. Planten kunnen via die molecule wel een beperkte hoeveelheid extra koolstof opnemen, maar ze moeten het eerst afbreken voordat ze het kunnen gebruiken. Hierdoor werkt het minder efficiënt.

Volgens Tom Barr ligt de het verschil in groei bij gebruik van Carbo ergens tussen 2 en 4 keer ten opzichte van de controle (= zonder Carbo of CO2), terwijl CO2-injectie (in gasvorm dus) 10 tot 20 keer meer groei kan opleveren onder dezelfde licht- en voedingscondities [2]. Vloeibare CO2 is dus geen volwaardige vervanger van een gassysteem zodra je richting high-tech of stevig beplante bakken gaat.

Wanneer is het wel voldoende? Bij kleine bakken tot 60 liter, matige verlichting, makkelijke planten als Anubias, mossen of Cryptocorynes. In die context geeft vloeibare CO2 effectief een boost en bestrijdt het zelfs licht baardalg.

Praktische regel: zit je onder 60 liter en kies je voor makkelijke planten? Vloeibare CO2 is prima. Wil je rode planten, een grasmat of fel groeiende stengelplanten? Investeer dan in een CO2-systeem met gasflessen. De productprijs van vloeibare CO2 over een jaar tijd komt vaak hoger uit dan een hervulbare cilinder met enkele vullingen, dus ook financieel kantelt de balans snel.

Hoe installeer je een CO2-systeem stap voor stap?

Een CO2-systeem opzetten verloopt altijd in dezelfde volgorde en stopt nooit zonder een controle op lekken. Hieronder de stappen die ik zelf doorloop bij elke installatie.

1. Drukregelaar op de fles

Schroef de drukregelaar handvast op de fles. Gebruik daarna een sleutel om hem verder vast te draaien maar overdrijf niet, anders trek je de dichtingsring krom. Hij moet gewoon vast zitten. Controleer voor je aandraait of de O-ring aanwezig en intact is.

2. Bellenteller

Schroef de bellenteller direct op het naaldventiel of plaats hem inline op de slang vlak. Vul de bellenteller met kraanwater tot de helft of 3/4 van het kamertje.

3. CO2-slang en terugslagklep

Monteer de CO2-slang op de bellenteller. Knip je slang door, plaats de terugslagklep ertussen, met de pijl in de richting van het aquarium. Controleer of de terugslagklep goed vast zit.

4. Diffuser, atomizer of reactor

Verbind de CO2-slang met de diffuser, atomizer of reactor. Plaats je diffuser in het aquarium of installeer je atomizer of reactor inline op de filterslang (de UIT-slang). Controleer of er geen knikken zijn in de CO2-slang.

5. Magneetventiel + timer

Plaats een timer in het stopcontact en stel hem in volgens de gewenste planning. Steek vervolgens de stekker van het magneetventiel in de timer en controleer of het magneetventiel werkt (lampje brandt of je hoort hem klikken). Indien OK, trek de stekker tijdelijk even uit.

6. Drop checker

Vul je drop checker met indicatormix. Plaats hem in je aquarium, liefst zo diep mogelijk en ver weg van je diffuser. Dit is namelijk de plek waar waarschijnlijk de minste CO2 zal zijn.

7. Eerst ingebruikname

Controleer of de werkdruk op 0 staat, open nu de CO2-fles. Je zal zien dat de hogedruk manometer omhoog gaat. Als dat klopt, steek je het magneetventiel in de timer zodat de CO2 begint te lopen. Van zodra het magneetventiel open is, stel je de gewenste werkdruk in, bijvoorbeeld 1,5 bar als je een diffuser hebt of 2 bar voor een atomizer. Na een paar minuten zou je CO2 moeten zien verschijnen uit je diffuser of atomizer als alles goed is.

8. Eerste opstart bubble rate

Open het naaldventiel zeer voorzichtig en stel in op 1 bubble per seconde per 100 liter. Niet hoger starten, je kunt altijd opvoeren in latere weken.

9. Lekcheck

Verplichte stap, geen uitzonderingen. Smeer op elke verbinding (drukregelaa, fles, magneetventiel, slangaansluitingen, …) zeepwater of een gespecialiseerde lekdetectiespray zoals de PlantedBox lekdetectors. Als er bubbels zijn dan heb je een lek, best zo snel mogelijk herstellen!

Eerste 2 weken: langzaamaan opvoeren

Geef je bak twee weken om te wennen. Verhoog pas na 7 tot 10 dagen en altijd in héél kleine hoeveelheden. Observeer je drop checker en je vissen elke ochtend en avond. Stevig happen aan het oppervlak, passief gedrag of een gele drop checker zijn signalen om de CO2-toevoer terug te schroeven.

Wanneer en hoelang schakel je CO2 aan?

Je magneetventiel met timer doet hier het werk, maar de instelling moet kloppen. Ik adviseer om minstens 1u op voorhand, dus voordat de lampen aangaan, te beginnen met CO2. Voor zekerheid kan je zelfs 2u op voorhand beginnen. Andersom kan je 1u voordat de lampen uitgaan stoppen met CO2.

Op deze manier ben je zeker dat de CO2 al goed vermengd is in het water van zodra de lampen aangaan en je planten dus volop toegang hebben tot opgeloste koolstof in het water.

Opgelet bij het toevoegen van nieuwe vissen of garnalen! Nieuwe vissen of garnalen voeg je nooit toe wanneer je de CO2 aan het instellen bent en ook niet wanneer de CO2 loopt. Doe dit altijd tijdens de “CO2 uit” periode en liefst ook bij lampen uit. Geef ze 24 uur om zich aan te passen voor je weer naar de normale CO2-dosering teruggaat.

Teveel CO2? Hoe herken je een zuurstoftekort?

Te veel CO2 betekent niet automatisch te weinig zuurstof, maar in een beplant aquarium hangen ze sterk samen. Je leert de signalen te herkennen aan de volgende symptomen:

• Vissen die continu aan het oppervlak happen, ook ’s avonds.
• Garnalen die hoger op hardscape of planten kruipen, weg van de bodem.
• Passief gedrag van de vissen, ze blijven op de bodem hangen of reageren op niets.

Drop checker als indicator: een gele drop checker signaleert dat je relatief veel CO2 hebt ten opzichte van zuurstof. Dit is dus ook zeker handig om je erop te wijzen dat je teveel CO2 gebruikt. De volledige uitleg over het gebruik van een drop checker lees je in CO2 meten met een drop checker.

Wat te doen als je teveel CO2 toevoegt? Sluit je magneetventiel direct, versterk te rimpeling op het wateroppervlakte via je filteruitstroom of gebruik tijdelijk een luchtsteen en doe een gedeeltelijke waterverversing van 25 tot 30 procent met goed beluchte water.

Waar kan ik mijn CO2-fles laten vullen?

Hervulbare flessen zijn op termijn aanzienlijk goedkoper dan wegwerpflessen, maar dan moet je natuurlijk wel weten waar je ze kunt laten bijvullen. Drie veelgebruikte routes in de Benelux:

1. Lokale lasbedrijven of industriële gasleveranciers: vrijwel elke regio heeft er één. Ze vullen flessen voor lassers en doen dat ook vaak voor aquaristen.
2. Vulpunten voor brandblussers: sommige brandbeveiligingsbedrijven vullen ook hervulbare CO2-flessen. Niet overal, dus eerst even bellen.
3. Gespecialiseerde aquariumwinkels: een groeiend aantal Belgische en Nederlandse winkels bieden een vulservice aan voor de meeste formaten.

De exacte prijs hangt af van je vulpunt, bel dus even om de prijs te weten. Een kleine tip: koop een tweede fles als reserve. Als de hoofdfles dan leeg is dan kan je de reserve aansluiten terwijl je de andere fles laat vullen. Op die manier valt je bak niet zonder CO2.

Geavanceerd: pH-controller voor automatische CO2

Voor de meeste aquaristen is een tijdklok ruim voldoende. Maar er bestaat een geavanceerder alternatief: de pH-controller. Voor je erin investeert moet je weten waarom hij in jouw bak wel of niet zinvol is.

Wat hij doet. De controller meet je pH continu via een ondergedompelde sonde en opent het magneetventiel pas van zodra de pH boven een ingesteld setpoint stijgt. Daalt de pH terug tot dichtbij die setpoint dan sluit hij de toevoer weer. Resultaat: je CO2 wordt op vraag gedoseerd in plaats van op een vast schema.

Wanneer is een pH-controller waardevol voor je bak: bij een multi-bak setup, wanneer je zo weinig mogelijk schommelingen wil en wanneer je vaak afwezig bent en je wil risico’s beperken. In al deze situaties kan een controller de investering waard zijn.

Wel opgelet als je een aquasoil gebruikt! Een pH-controller leunt op de chemische relatie tussen pH en KH om je CO2-niveau in te schatten. Die relatie is alleen betrouwbaar bij een stabiele KH boven ongeveer 3 dKH. Aquasoils zoals ADA Amazonia of Tropica Aquasoil verlagen je KH actief richting 0 tot 1 dKH in de eerste maanden en houden hem daarna laag door ionenuitwisseling. Bij die lage KH wordt de pH-meting inaccuraat en kan de controller je CO2 verkeerd aansturen. Op aquasoil werkt een pH-controller dus eerder verstorend dan stabiliserend.

Nog een andere beperking: de sonde vergt onderhoud: bewaring in KCl-oplossing en kalibratie met buffervloeistof om de paar maanden. De pH-meting reageert ook traag op snelle veranderingen. Houd dus rekening met deze meerkost en extra werK.

Tot slot

Een goed CO2-systeem is geen luxe als je richting echte plantengroei wil. Je hoeft niet meteen het duurste setje aan te schaffen, maar ga wél voor een setje van goede kwaliteit. Kies een fles die past bij je bakgrootte, installeer hem op de correcte manier, doe de lekcheck, en begin rustig met 1 bps per 100 liter. Observeer twee weken, pas één ding tegelijk aan, en laat je drop checker je leiden. Heb je vragen tijdens je opbouw? Stuur me gerust een mailtje, ik help je graag verder.

Bronnen

[1] Barr, T. “Growth Relations of Aquatic Macrophytes Volume 1.” Barr Report, Vol. 2, Issue 10, oktober 2006.
[2] Barr Report Forum (2015). Glutaraldehyde is not a carbon source. barrreport.com
[3] Walstad, Diana H. Ecology of the Planted Aquarium. 2nd ed. Echinodorus Publishing, 2003. Hoofdstuk VI “Carbon”, sectie B “Carbon Limits the Growth of Submerged Plants”.