Welke aquarium bodem kiezen en hoe schoonmaken?

Auteur

Gilles

Datum

oktober 05, 2023

Choosing your aquarium substrate

De kezue van de juiste bodem voor je aquarium is super belangrijk bij het opzetten van je bak. De bodem draagt niet alleen bij aan de looks van je aquarium, maar speelt ook een belangrijke rol in het behouden van goede waterparameters en de plantengroei. In deze blogpost geef ik je meer uitleg over de verschillende soorten bodems zoals grind, zand en aquasoil en bekijken we wat hun voordelen en nadelen zijn. Daarnaast leg ik je uit hoe je je aquarium bodem kunt schoonmaken.

Inhoudsopgave:

Voordelen van een aquarium bodem of substraat

Een kale bak zonder bodem is makkelijk schoon te houden en er is minder kans op algen die een feestje in je aquarium bouwen. Maar laten we eerlijk zijn, een kale bak is niett echt aantrekkelijk … En laten we de bacterieën niet vergeten – die hebben ook een plekje nodig om thuis te noemen. Dus waarom zou je bodem in je aquarium wél moeten gebruiken? Nou, er zijn een paar belangrijke voordelen:

  • Natuurlijke look: een aquarium substraat geeft een veel natuurlijkere “look and feel” aan je aquarium
  • Creëren van een habitat: sommige vissoorten graven graag en een bodem biedt de perfecte speeltuin voor deze visjes
  • Beter voor de bacteriecultuur: een aquarium substraat is een gezellig thuis voor nuttige bacteriën, die helpen om het water in je bak schoon en helder te houden
  • Verankering van je plantjes: een bodem biedt een stevige basis voor je aquariumplanten om te wortelen en gezond te groeien

Zijn er dan ook nadelen aan het toevoegen van bodem? Nou, ja. Een bodem kan vuil aantrekken, dus regelmatig “stofzuigen” is een must, vooral in bakken met veel vissen. Maar dat is eigenlijk het enige.

De meest gebruikte aquarium bodem: grind

Grind is het ultieme no-brainer substraat. Het is een eenvoudige, betaalbare keuze die gemakkelijk verkrijgbaar is en makkelijk te hanteren. Dat maakt het een super  keuze voor zowel beginners als doorgewinterde aquascapers. Grind is verkrijgbaar in verschillende vormen en kleuren, zodat je een aquarium kunt creëren dat perfect bij jouw stijl past.

De voordelen van grind in je aquarium

Een van de grote voordelen van grind is het vermogen om je planten op hun plek te houden. De grindkorreltjes geven de wortels ruimte om te groeien terwijl ze de wortels goed vasthouden zodat de plantjes niet gaan zweven. Zorg er gewoon voor dat je de wortels van je aquariumplanten bedekt met 1 à meerdere centimeters grind voor een goede stabiliteit (afhankelijk van de plantensoort, NIET bij bijv. Anubias)

In tegenstelling tot andere substraten, heeft grind geen enkele invloed op de waterwaardes van je aquarium. Het heeft geen invloed op de pH en voegt ook geen ongewenste stoffen toe aan je bak. Hou wel in gedachte dat het ook geen voedingsstoffen toevoegt, als je van veeleisende planten houdt of je hebt een groot plantenbestand dan adviseer ik om zeker extra aquarium plantenvoeding toe te voegen!

Samenvatting:

  • Makkelijk te planten
  • Geen invloed op waterparameters
  • Makkelijk te onderhouden

De nadelen van grind in je aquarium

Grind kan geweldig zijn, maar het heeft ook zijn eigenaardigheden. Voedsel en afval kan schuil houden tussen de kleine kieren van de stukjes grind waardoor er een bacteriefeest ontstaat waar je niet bij wilt zijn. Houd dus zeker je waterkwaliteit in de gaten door je bodem regelmatig te stofzuigen tijdens een onderhoud!

Een ander nadeel is dat grind geen enkele voedingsstof bevat, voor een plantenbak is dat dus niet echt handig en zal je – zoals hierboven vermeld – extra voeding moeten toevoegen.

Samenvatting:

  • Heeft regelmatig “stofzuigen” nodig
  • Bevat geen voedingsstoffen voor je planten
Gravel aquarium substrate
This tank uses gravel as a substrate

Is zand een goede keuze als aquarium bodem?

Bij de keuze van je aquariumbodem is zand vaak een optie vanwege zijn unieke kenmerken. Hoewel het misschien niet de beste keuze is voor elke balk, kan zand toch veel voordelen hebben.

De voordelen van zand in je aquarium

De “gladheid” van zand maakt het een populaire keuze voor aquaristen die delicate soorten zoals Corydoras houden. Deze visjes gaan op zoek naar voedsel door te woelen in de bodem en waarderen de fijne korrels, een scherper substraat zoals grind zou hun snorharen kunnen beschadigen. Over het algemeen is het ook vrij eenvoudig om wortelende planten stevig in zand te planten waardoor het een goed substraat is voor beplante aquaria. Daarnaast ziet zand er heel natuurlijk uit, dat maakt het een uitstekende keuze voor aquascaping en dan vooral Nature Style. Hieronder zie je een voorbeeld van een aquascape die goed gebruik maakt van zand om de natuur na te bootsen.

Samenvatting:

  • Geweldig voor Corydoras en andere woelende vissoorten
  • Ziet er heel natuurlijk uit
  • Makkelijk in te planten

De nadelen van zand in je aquarium

Zand schoonmaken kan iets uitdagender zijn dan andere types substraat omdat vuil meestal bovenop blijft liggen in plaats van in de kieren te zinken zoals bij grind of aquasoils. Dit betekent dat je regelmatiger en voorzichtiger je zandbodem moet stofzuigen. Bovendien kan – afhankelijk van het type zand – de bodem dichtslibben wat kan leiden tot anaerobe zakken die potentieel schadelijk kunnen zijn voor de plantenwortels, de bacteriekolonies en uiteindelijk ook je visjes. Een zandbodem kan ook een negatieve invloed hebben op je aquariumfilter en pompen. Kleine zanddeeltjes kunnen worden opgezogen door je filter wat na verloop van tijd de efficiëntie van je filter doet afnemen en zelfs schade kan veroorzaken. Regelmatig onderhoud van je filter is dus een must!

Net als grind bevat zand geen voedingsstoffen, dat kan dus een nadeel zijn als je van plan bent om een plantenbak te houden.

Samenvatting:

  • Kan een uitdaging zijn om schoon te houden
  • Kan invloed hebben op filters
  • Bevat geen voedingsstoffen, niet altijd ideaal voor plantenaquaria
Sand aquarium substrate
An aquascape with sand and stones

Aquasoils: de beste voedselrijke bodem voor plantenaquaria

Wil je een plantenaquarium houden met een weelderige en gezonde plantengroei, dan is een goede aquasoil een super keuze. Een soil biedt namelijk een voedingsrijke omgeving die optimaal is voor plantengroei, dit in tegenstelling tot grind en zand die geen voedingsstoffen bevatten.

De voordelen van aquasoils

Een goede aquasoil is als een buffet voor je aquariumplanten, het is boordevol essentiële mineralen en organisch materiaal waaraan ze zich tegoed kunnen doen. De meeste soils bevorderen ook de groei van nuttige bacteriën die helpen met de afbraak van schadelijke afvalstoffen. Je kan het vergelijken met een soort van compost: vol voeding voor je planten en gezond voor de bodemcultuur.

Soils beïnvloeden ook de pH, GH en KH waardoor de ideale waterparameters ontstaan voor de meeste soorten waterplanten. De grootte van de korrels is iets groter dan dat van grind en zand, waardoor de plantjes zich zonder probleem kunnen verankeren en je meer zuurstof krijgt in je bodem.

Samenvatting:

  • Goede soils zijn boordevol voedingsstoffen, ideaal voor plantengroei
  • Bevordert de groei van nuttige bacteriën
  • Verlaagt pH, GH en KH en verbetert de zuurstofvoorziening
  • Betere wortelvorming
  • Makkelijk om in te planten

Welke aquarium bodem kiezen en hoe schoonmaken? | PlantedBox

De nadelen van aquasoils

Een aquasoil kan dan wel een “powerhouse” zijn voor je aquariumplanten, maar het is niet onfeilbaar. Na verloop van tijd kunnen namelijk die voedingsstoffen in je soil opgeraken waardoor de soil uitgeput geraakt. Dit kan je wel oplossen door vloeibare plantenvoeding of Crypto capsules toe te voegen . En zoals eerder vermeld, hebben aquasoils de neiging om de pH-, GH- en KH-niveaus van je water te verlagen. Soms kunnen die waterwaardes niet ideaal zijn voor bepaalde planten- en vissoorten, denk aan vissen die graag alkalisch water hebben. Best check je dat dus even op voorhand!

Ten slotte is een aquasoil ook wel duurder dan grind en zand.

Samenvatting:

  • Kan uitgeput raken en extra bemesting vereisen
  • Niet geschikt voor vissen en garnalen die neutraal of alkalisch water nodig hebben
  • Duurder
Aquasoil aquarium substrate
This aquascapes uses a lot of aquasoil

Hoe je aquarium bodem schoonmaken en onderhouden

Of je nu grind, zand, aquasoil of een andere soorten bodem gebruikt voor je aquarium, het is essentieel om je substraat schoon te houden. Visafval en overgebleven voedsel kunnen in de kieren van je bodem terechtkomen. Dit vuil verstoort niet alleen de “look” van je aquascape maar kan ook algen veroorzaken, dat wil je natuurlijk vermijden!

Welk aquarium substraat je ook kiest, regelmatig je bodem schoonmaken is dus zeker nodig. Mijn tip: zorg ervoor dat je elke week voorzichtig de bodem stofzuigt zonder de bodem teveel te verstoren. Je kan dit doen door met je ene hand over de bodem te “waaien” zodat het vuil gaat zweven en met de andere hand het vuil op te zuigen met een oude filterslang.

En, zoals gewoonlijk: regelmaat en goed onderhoud is belangrijk bij aquaria!

Conclusie

Ga je een aquarium opstarten? De keuze van de juiste aquarium bodem is super belangrijk!. Het type substraat dat je kiest, verbetert niet alleen de visuele aantrekkingskracht van je bak maar speelt ook een belangrijke rol bij het behouden van de gezondheid en stabiliteit.

Als je van plan bent om een plantenaquarium te creëren, kan het kiezen van een voedingsrijk substraat zoals aquasoil zeker interessant zijn. Aquasoils bieden een hoge biologische filtratie en helpen je aquariumwater helder te houden terwijl ze essentiële voedingsstoffen leveren voor je plantjes. Aan de andere kant, als je vooral een vissenaquarium wilt maken, zijn grind of zand geschikter omdat ze goedkoper zijn, gemakkelijk schoon te maken en geen invloed hebben op de waterparameters.

Heb je nog vragen of tips? Laat het me weten in de reacties hieronder!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *